Breathwork en medicijnen: wanneer je eerst overlegt

Rustige ademhalingsoefeningen, zoals buikademhaling of hartcoherentie, geven zelden problemen. Voor intensieve technieken met snel ademen en lang vasthouden ligt dat anders. Overleg eerst met je arts als je een hart- of vaatziekte, een afwijkende bloeddruk, epilepsie of een psychische aandoening hebt, of als je medicijnen daarvoor gebruikt. Stop nooit op eigen houtje met je medicijnen.

Waarom maakt het uit welke techniek je doet?

Bij rustige technieken adem je langzaam en zonder kracht. In een overzicht van gerandomiseerde studies naar ademwerk tegen stress meldde geen enkele studie bijwerkingen die direct door het ademwerk kwamen. De onderzoekers vinden langzaam ademen daarom geschikt voor mensen met stress zonder ernstige aandoening. Ze raden behandelaars wel aan om per persoon te kijken of ademwerk klachten kan verergeren. Wel rapporteerde minder dan een kwart van die studies actief over bijwerkingen (Fincham e.a., 2024).

Intensieve technieken werken anders. Bij de ademhaling van Wim Hof (de Wim Hof Methode), verbonden ademhaling en Holotropic Breathwork, ontwikkeld door Stanislav en Christina Grof adem je een tijd lang sneller of dieper dan je lichaam nodig heeft. Daardoor daalt het CO2-gehalte in je bloed en wordt je bloed minder zuur (Salvati en Beenhakker, 2019). Dat kan tintelingen, kramp, duizeligheid en een snellere hartslag geven (Lueken e.a., 2026). Doe intensieve technieken daarom nooit in of bij water en nooit tijdens het autorijden.

Bij welke aandoeningen overleg je eerst?

In onderzoek naar intensieve ademtechnieken mogen sommige groepen uit voorzorg niet meedoen. Volgens onderzoekers is intensief ademwerk over het algemeen veilig als je mensen met onder meer epilepsie, hart- en vaatziekten, longziekten of een zwangerschap uitsluit (Lueken e.a., 2026). Overleg dus vooraf met je huisarts, specialist of behandelaar als je:

• een hart- of vaatziekte hebt, of een te hoge of te lage bloeddruk;
• weleens bent flauwgevallen, of eerder problemen had tijdens een ademsessie;
• epilepsie hebt of ooit een aanval hebt gehad;
• een beroerte of een aneurysma in je hersenen hebt gehad;
• een longziekte hebt of snel benauwd bent;
• zwanger bent, zwanger wilt worden of borstvoeding geeft (lees ook breathwork en zwangerschap);
• een paniekstoornis hebt of de laatste maanden paniekaanvallen had;
• een psychose, schizofrenie, een bipolaire stoornis of een dissociatieve stoornis hebt of hebt gehad.

Deze lijst komt uit de uitsluitingen van twee recente studies en uit het oordeel van 48 professionals uit de geestelijke gezondheidszorg die zelf een sessie intensief ademwerk deden (Fincham e.a., 2024; Lueken e.a., 2026). Het gaat dus vooral om voorzorg en het oordeel van deskundigen, niet om bewezen schade. Wel betekent het dat er voor deze groepen weinig bekend is over de veiligheid.

Bij posttraumatische stress (PTSS) is voorzichtigheid nodig. Snel ademen kan bij kwetsbare mensen dissociatie oproepen: het gevoel los te raken van jezelf of je omgeving (Lueken e.a., 2026). Meer daarover lees je bij breathwork en trauma.

Bij welke medicijnen overleg je eerst?

In een gecontroleerd onderzoek uit 2024 naar snelle ademhaling met vasthouden mochten mensen niet meedoen als ze medicijnen gebruikten, op de pil na. Als voorbeelden noemden de onderzoekers bloeddrukverlagers, bètablokkers, antidepressiva, middelen tegen angst en andere medicijnen die op de psyche werken. Ook in het onderzoek met zorgprofessionals uit 2026 werd regelmatig gebruik van middelen voor de psyche of voor hart en bloedvaten uitgesloten.

Dat betekent niet dat intensief ademwerk met deze medicijnen altijd gevaarlijk is. Het betekent dat het niet goed is onderzocht. Overleg daarom eerst met de arts die het medicijn voorschreef als je een intensieve techniek wilt doen en je:

• bloeddrukverlagers of bètablokkers gebruikt;
• antidepressiva gebruikt;
• middelen tegen angst of slaapproblemen gebruikt, zoals kalmeringsmiddelen;
• medicijnen tegen psychose of een bipolaire stoornis gebruikt;
• medicijnen tegen epilepsie gebruikt.

Voor rustige oefeningen hoeft dat meestal niet. Word je toch duizelig of licht in je hoofd, stop dan, ga zitten of liggen en adem rustig door.

Waarom is snel ademen riskant bij epilepsie?

Hyperventileren, dus snel en diep ademen, kan bij mensen met epilepsie een aanval uitlokken. Bij absence-epilepsie, een vorm die vooral bij kinderen en jongeren voorkomt, lokt bewust hyperventileren bij meer dan 9 van de 10 mensen een aanval uit (Salvati en Beenhakker, 2019). Artsen maken daar juist gebruik van: tijdens een EEG, een hersenfilmpje, laten ze je soms bewust hyperventileren om afwijkende activiteit zichtbaar te maken (Guaranha e.a., 2005).

Ook bij andere vormen van epilepsie kan het gebeuren. In een Braziliaans onderzoek bij 97 mensen met moeilijk behandelbare focale epilepsie lokte hyperventileren tijdens een video-EEG bij 24 van hen een aanval uit (Guaranha e.a., 2005). In het ziekenhuis gebeurt dat onder toezicht. Bij een ademsessie thuis of in een groep is dat toezicht er niet. Heb je epilepsie, of heb je ooit een aanval gehad, doe dan geen intensieve technieken zonder overleg met je neuroloog.

Waarom stop je nooit zelf met je medicijnen?

Ook als je je beter voelt door ademwerk, stop dan niet op eigen houtje met je medicijnen. Bij antidepressiva bijvoorbeeld maak je samen met je arts een afbouwschema. Gaat het afbouwen te snel, dan kun je stopklachten krijgen, zoals een grieperig gevoel of duizeligheid (Thuisarts). Onderzoekers zien ademwerk als mogelijke aanvulling op een behandeling, niet als vervanging (Fincham e.a., 2023).

Hoe bereid je het gesprek met je arts voor?

1. Vertel welke techniek je wilt doen en wat die inhoudt: hoe snel je ademt, hoe lang je je adem vasthoudt en hoe lang een sessie duurt.
2. Noem al je medicijnen, ook die je niet elke dag gebruikt.
3. Vraag waar je op moet letten en wanneer je moet stoppen.
4. Vraag of rustige oefeningen voor jou een goed alternatief zijn.

Meer over veilig ademwerk lees je op veiligheid.