Is breathwork gevaarlijk? Bijwerkingen en contra-indicaties van ademwerk

Of breathwork gevaarlijk is, hangt vooral af van hoe je ademt. Langzaam ademen met een rustige uitademing, zoals bij buikademhaling of box breathing, geeft bij gezonde mensen zelden problemen. Bij intensieve technieken adem je lange tijd snel en diep, of houd je je adem lang vast. Daarvan kun je duizelig worden of zelfs flauwvallen, en voor een aantal groepen raden de methoden het zelf af.

Wanneer is ademwerk gevaarlijk?

Vooral bij intensieve technieken. Bij rustige oefeningen adem je langzamer dan normaal, vaak met een lange uitademing en soms een korte pauze. Een meta-analyse van 26 gerandomiseerde studies vond geen schadelijke of blijvende effecten die aan het ademwerk zelf te wijten waren. Wel kreeg in één studie naar snel ademen bij depressie een klein deel van de deelnemers opvliegers, kortademigheid of zweten. De onderzoekers vinden vooral langzaam ademen daarom geschikt voor mensen zonder lichamelijke of psychische aandoening, ook als ze veel stress hebben (Fincham e.a., 2023).

Intensieve technieken werken anders. Bij de ademhaling van Wim Hof (de Wim Hof Methode), bij verbonden ademhaling en bij Holotropic Breathwork, ontwikkeld door Stanislav en Christina Grof, adem je bewust sneller en dieper dan je lichaam nodig heeft. Dat is gecontroleerd hyperventileren. Je blaast meer koolstofdioxide (CO2) uit dan je aanmaakt, en daardoor verandert de zuurgraad van je bloed (Cleveland Clinic, 2024).

De meeste klachten die daarbij horen, gaan vanzelf over (Fincham e.a., 2024). De echte risico’s zitten ergens anders. Je kunt flauwvallen op een plek waar dat gevaarlijk is, zoals in het water. En bij sommige aandoeningen, zoals epilepsie, kan snel ademen klachten uitlokken.

Hoe goed is de veiligheid onderzocht?

Niet goed. In de meta-analyse hierboven hielden maar 6 van de 26 studies actief bij of deelnemers bijwerkingen kregen. De onderzoekers vragen om meer onderzoek naar de veiligheid van snel ademen, zodat het niet blind wordt aangeboden aan kwetsbare groepen (Fincham e.a., 2023). Onderzoekers in Berlijn schreven in 2026 dat nut en risico van intensief ademwerk nog onvoldoende in kaart zijn gebracht, en dat de meeste studies bijwerkingen niet systematisch bijhouden (Lueken e.a., 2026).

De tot dan toe grootste gerandomiseerde studie naar snelle ademhaling met vasthouden verscheen in 2024 en liep helemaal online. Daarin oefenden 200 gezonde volwassenen van 18 tot 39 jaar 3 weken lang zelfstandig, met de snelle techniek of met een rustigere controlevariant. In beide groepen gaf 9% aan last te hebben gehad van onaangename effecten op korte termijn. Bij de snelle techniek ging het om een licht gevoel in het hoofd, duizeligheid, slaperigheid, verdriet in het begin en tintelende vingers die even niet goed wilden bewegen. Niemand gaf aan blijvende klachten te hebben (Fincham e.a., 2024).

Die geruststelling heeft grenzen. Mensen met hoge of lage bloeddruk, hart- of longproblemen, epilepsie, paniekaanvallen, eerdere flauwtes of een zwangerschap mochten niet meedoen, net als iedereen die medicijnen gebruikte, behalve de pil. Ook konden de onderzoekers de belangrijkste risico’s, die voor hart en bloedvaten, niet meten (Fincham e.a., 2024). Wat we weten, gaat dus vooral over gezonde jonge mensen.

Welke bijwerkingen zijn normaal?

Bij intensieve technieken kun je dit merken:

• tintelingen of een doof gevoel, vooral in je handen en je gezicht;
• kramp in je handen, waardoor je vingers stijf worden en even moeilijk bewegen (tetanie);
• duizeligheid of een licht gevoel in je hoofd;
• het warm of juist koud krijgen;
• een snellere hartslag;
• misselijkheid of een beklemd gevoel op je borst.

Onderzoekers van intensief ademwerk noemen de meeste hiervan veelvoorkomend (Lueken e.a., 2026). Misselijkheid en een beklemd gevoel op de borst noemt de Cleveland Clinic bij te veel CO2 uitademen (Cleveland Clinic, 2024).

Ook sterke emoties kunnen opkomen, zoals verdriet of paniek. Volgens het Institute for Holotropics, de opleiding voor Holotropic Breathwork, kan snel ademen diepe emoties losmaken (Institute for Holotropics, 2026).

Waarom gebeurt dit?

De lichamelijke klachten komen door het CO2 dat je uitblaast. Met minder CO2 wordt je bloed basischer (Cleveland Clinic, 2024). Je bloed geeft dan zuurstof minder makkelijk af, en delen van je hersenen krijgen tijdelijk minder bloed (Lueken e.a., 2026). Ook worden je zenuwen prikkelbaarder, zodat spieren vanzelf kunnen samentrekken. Volgens de Wim Hof Methode merk je dat het duidelijkst in je handen en voeten (Wim Hof Method). Hoe dat precies werkt, lees je in wat er in je lichaam gebeurt.

Wat doe je als je er last van krijgt?

1. Vertraag je ademhaling en maak je uitademing langer.
2. Adem in door je neus. Volgens de Wim Hof Methode helpt dat om niet te snel te ademen.
3. Blijf zitten of liggen tot de klachten weg zijn. Kramp in je handen zakt volgens de methode binnen enkele minuten weg (Wim Hof Method).
4. Doet de kramp pijn, of gaan de klachten niet weg als je weer gewoon ademt, neem dan contact op met je huisarts.

Te weinig CO2 is op zichzelf meestal niet gevaarlijk (Cleveland Clinic, 2024). Het is wel een teken dat je ver gaat.

Contra-indicaties: voor wie is intensief ademwerk niet geschikt?

De methoden publiceren zelf voor wie hun techniek niet geschikt is. De Wim Hof Methode doet dat in haar veelgestelde vragen (Wim Hof Method). Het GROF Legacy Project, dat de methode van Stanislav Grof nu onderwijst als GROF Breathwork, laat deelnemers vooraf een medisch formulier invullen (GROF Legacy Project). Onderzoekers sluiten bijna dezelfde groepen uit van hun studies (Fincham e.a., 2024; Lueken e.a., 2026).

Dat bewijst niet dat ademwerk voor deze groepen gevaarlijk is. Het betekent wel dat niemand weet of het voor hen veilig is.

• Hart- en vaatziekten, ook na een hartinfarct of beroerte: de Wim Hof Methode raadt haar methode af bij kransslagaderziekte, zoals angina pectoris, en na hartfalen of een beroerte. Het GROF Legacy Project noemt een hartinfarct, een hart- of vaatoperatie, aderverkalking, angina pectoris en hartritmestoornissen, en vraagt vooraf naar een beroerte of TIA. Snel ademen verandert je hartslag en de doorbloeding van je hersenen (Lueken e.a., 2026).
• Hoge bloeddruk: de Wim Hof Methode raadt het af als je medicijnen voor je bloeddruk gebruikt, het GROF Legacy Project bij ernstige hoge bloeddruk. In beide studies hierboven mochten mensen met hoge of lage bloeddruk niet meedoen.
• Aneurysma, een verwijde en verzwakte plek in een bloedvat: het GROF Legacy Project vraagt er vooraf naar, en onderzoekers sluiten mensen met een aneurysma in de hersenen uit.
• Epilepsie: bewust hyperventileren kan een aanval uitlokken, bij absence-epilepsie zelfs bij de grote meerderheid van de mensen (Salvati en Beenhakker, 2019). De Wim Hof Methode raadt haar methode af bij epilepsie, het GROF Legacy Project bij grand-mal-epilepsie.
• Zwangerschap: de Wim Hof Methode raadt haar methode af, omdat niet bekend is of de extra adrenaline invloed heeft op de baby. Ook het GROF Legacy Project vindt zijn workshops niet geschikt voor zwangeren. Onderzoekers sluiten daarnaast vrouwen uit die borstvoeding geven of zwanger proberen te worden.
• Glaucoom, netvliesloslating en een staaroperatie: deze staan op het medische formulier van het GROF Legacy Project, zonder uitleg waarom. Onderzoek naar oogklachten door intensief ademwerk hebben we niet gevonden. Overleg met je oogarts.
• Recente operaties, verwondingen en botbreuken: de Wim Hof Methode raadt het kort na een operatie af, het GROF Legacy Project na een recente operatie of botbreuk. Kramp kan zich over je hele lichaam uitbreiden (Wim Hof Method). Het formulier vraagt ook naar osteoporose.
• Ernstige psychische aandoeningen: het GROF Legacy Project sluit mensen met sommige psychiatrische diagnoses uit en vraagt of je ooit bent opgenomen. In het Berlijnse onderzoek beoordeelden 48 hulpverleners uit de geestelijke gezondheidszorg verbonden ademhaling na een eigen sessie. Psychose, dissociatieve stoornissen en een bipolaire stoornis zagen ze als contra-indicatie, en bij PTSS en een paniekstoornis waren ze terughoudender dan bij depressie of andere angststoornissen (Lueken e.a., 2026). Heb je een ernstige depressie, doe het dan alleen in overleg met je behandelaar.
• Astma, COPD en andere longziekten: heb je astma, dan vraagt het GROF Legacy Project je om je inhalator mee te nemen. Onderzoekers sluiten mensen met long- of ademhalingsproblemen uit. Overleg met je huisarts of longarts.
• Medicijnen: onderzoekers sloten mensen uit die medicijnen gebruiken voor hun hart of bloeddruk, of medicijnen die op je psyche werken, zoals antidepressiva en middelen tegen angst (Fincham e.a., 2024; Lueken e.a., 2026). Over die combinaties is dus weinig bekend.
• Eerder flauwgevallen, ook tijdens een eerdere sessie: ook dat was in beide studies een reden om niet mee te doen.

Welke techniek is voor wie niet geschikt?

De lijsten in deze tabel komen van de methoden zelf en uit onderzoek. Ze zijn bedoeld als voorzorg en bewijzen niet dat ademwerk voor al deze groepen schadelijk is. Twijfel je, overleg dan met je huisarts.

Techniekfamilie	Wie niet, of alleen na overleg met je arts	Waarom
Rustige oefeningen, zoals buikademhaling, box breathing, 4-7-8 en hartcoherentie	Geen vaste lijst. Word je benauwd of angstig van het vasthouden, laat het vasthouden dan weg.	Je ademt langzaam en houdt je adem hooguit kort vast.
Snel ademen met vasthouden, zoals de Wim Hof Methode	Kransslagaderziekte, eerder hartfalen of een beroerte, hoge bloeddruk met medicijnen, epilepsie, nierfalen, kort na een operatie, zwangerschap. Kinderen onder de 16 alleen onder toezicht.	Lijst van de methode zelf. Je CO2 daalt, tijdens het vasthouden daalt ook je zuurstof, en je kunt flauwvallen.
Verbonden ademhaling, 30 tot 60 minuten snel en diep zonder pauze	Hart- en vaatziekten, hoge of lage bloeddruk, epilepsie, een beroerte of aneurysma, longziekten, zwangerschap en borstvoeding, psychose, bipolaire stoornis, paniekstoornis, eerdere flauwtes, medicijnen voor hart of psyche.	Groepen die onderzoekers uitsluiten. Of het voor hen veilig is, is onduidelijk.
Holotropisch ademwerk, zoals Holotropic Breathwork en GROF Breathwork, sessies van uren	Hart- en vaatziekten, ernstige hoge bloeddruk, een recente operatie of botbreuk, acute infecties, grand-mal-epilepsie, sommige psychiatrische diagnoses, een acute spirituele crisis, zwangerschap. Vooraf bespreken: glaucoom, netvliesloslating, osteoporose, astma en medicijnen.	Lijst van het GROF Legacy Project. Sessies kunnen sterke lichamelijke en emotionele ervaringen geven.

Welke regels gelden altijd?

Voor elke techniek met snel ademen of lang vasthouden geldt:

• Nooit in of bij water, ook niet in bad. Door snel te ademen daalt je CO2, waardoor de prikkel om adem te halen later komt. Ondertussen daalt je zuurstof, tot je onder water bewusteloos kunt raken. Een onderzoek in de Amerikaanse staat New York beschreef 16 verdrinkingsgevallen tussen 1988 en 2011 na gevaarlijk adem inhouden onder water, waarvan 4 dodelijk. Alle vier de doden waren ervaren zwemmers van 17 tot 22 jaar die vooraf of tijdens het zwemmen bewust hadden gehyperventileerd (CDC, 2015). Ook de Wim Hof Methode waarschuwt dat flauwvallen bij water tot verdrinking kan leiden (Wim Hof Method).
• Nooit tijdens autorijden of fietsen, of op een andere plek waar flauwvallen gevaarlijk kan zijn. Ga zitten of liggen, op een zachte ondergrond en niet op een harde vloer (Fincham e.a., 2024).
• Niet direct na een maaltijd en niet vlak voor het slapengaan. De Wim Hof Methode adviseert een lege maag, en in de online studie uit 2024 beloofden deelnemers niet na een grote maaltijd of vlak voor bedtijd te oefenen (Wim Hof Method; Fincham e.a., 2024).
• Geen alcohol of drugs. Volgens het Institute for Holotropics is het combineren van ademwerk met middelen in strijd met de veiligheidsnormen van Holotropic Breathwork (Institute for Holotropics, 2026).
• Stop zodra het niet goed voelt. Je hoeft niets vol te houden, en je hoeft je adem niet zo lang mogelijk vast te houden.

Wanneer stop je en wanneer bel je 112?

Stop meteen, ga rustig zitten of liggen en adem gewoon verder als je een van deze dingen merkt:

• pijn of druk op je borst;
• een hart dat onregelmatig of heel snel klopt;
• erge benauwdheid;
• kramp die pijn doet;
• paniek, of herinneringen die te veel worden.

Bel 112 in deze situaties:

• De pijn of een zwaar, drukkend gevoel op je borst gaat niet weg als je rustig zit. Je kunt daarbij ook zweten, misselijk zijn of pijn voelen in je arm, nek of kaak (Thuisarts).
• Iemand raakt bewusteloos en komt niet snel weer bij, of ademt niet normaal.
• Iemand krijgt een aanval met schokken.
• Iemand blijft na afloop verward, krijgt blauwe lippen of is erg slap.

De laatste drie noemt ook de Cleveland Clinic als reden voor spoedhulp bij te veel CO2 uitademen (Cleveland Clinic, 2024). Blijf je na het stoppen snel of moeilijk ademen, of blijft je hart heel snel kloppen, bel dan direct je huisarts of de huisartsenspoedpost (Thuisarts).

Een beklemd gevoel op je borst, duizeligheid en tintelingen kunnen bij het snelle ademen zelf horen. Het verschil zit in wat er gebeurt als je stopt: normale bijwerkingen zakken als je weer rustig ademt. Twijfel je, bel dan toch.

Ben je tijdens het ademen flauwgevallen en snel weer bijgekomen, dan ben je volgens de Wim Hof Methode te ver gegaan (Wim Hof Method). Stop met deze techniek en bel direct je huisarts of de huisartsenspoedpost. Thuisarts adviseert dat altijd als je flauwvalt terwijl je ligt (Thuisarts). Ga pas verder als je huisarts dat goed vindt.

Is online breathwork veilig?

Rustige oefeningen kun je goed thuis doen, ook met een opname of een app. Volgens de meta-analyse kun je sommige technieken mogelijk zelf leren, zonder begeleider die live meekijkt (Fincham e.a., 2023). Oefen mee op de oefenpagina: daar staan alleen rustige patronen. Voor intensieve technieken is er bewust geen oefentool.

Bij intensieve technieken ligt het anders. Een begeleider kan je via een scherm zien en horen, maar je niet opvangen en niet zelf bij je komen. Volgens het Institute for Holotropics zijn intensieve sessies online in strijd met de veiligheidsnormen van Holotropic Breathwork (Institute for Holotropics, 2026). De Berlijnse onderzoekers schrijven dat alleen online sessies voor mensen met psychische klachten misschien niet genoeg voorbereiding en nazorg bieden (Lueken e.a., 2026).

Wat vraagt een goede begeleider vooraf?

Een goede begeleider laat je vooraf een intake invullen met gezondheidsvragen en bespreekt die met je. Het medische formulier van het GROF Legacy Project is een goed voorbeeld (GROF Legacy Project). Het vraagt onder meer naar je hart en bloeddruk, een beroerte, epilepsie, psychiatrische diagnoses en opnames, therapie, recente operaties en botbreuken, oogaandoeningen, astma, zwangerschap en medicijnen.

Ons advies bij online sessies: geef de begeleider je adres en het telefoonnummer van iemand bij jou in de buurt. Dan kan de begeleider of die persoon bij nood 112 bellen en de hulp naar de goede plek sturen. Ook het GROF Legacy Project vraagt altijd naar een contactpersoon voor noodgevallen.

Spreek daarnaast af:

• dat je camera aanstaat;
• dat je ligt of zit op een plek waar je niet kunt vallen;
• hoe je laat merken dat je wilt stoppen;
• dat je telefoon binnen handbereik ligt.

Vraagt een begeleider niets over je gezondheid, zoek dan een ander. En doe intensieve technieken nooit in je eentje thuis zonder ervaring. Leer ze eerst onder begeleiding, en houd je daarna aan de vaste regels hierboven.

Wat geldt voor kinderen, zwangerschap, medicijnen en trauma?

Doe met kinderen alleen rustige oefeningen, zonder vasthouden. Ideeën vind je bij ademhalingsoefeningen voor kinderen. Zelfs de Wim Hof Methode adviseert dat kinderen onder de 16 alleen oefenen onder toezicht van een ouder of voogd. Volgens de methode kunnen kinderen de risico’s nog niet goed inschatten en zijn hun hersenen nog in ontwikkeling (Wim Hof Method).

Ben je zwanger, dan zijn intensieve technieken af te raden. Rustige ademhalingsoefeningen zijn iets anders. Lees daarover breathwork en zwangerschap en overleg bij twijfel met je verloskundige.

Gebruik je medicijnen, overleg dan eerst met je arts en stop nooit op eigen houtje met je medicijnen. Meer lees je bij breathwork en medicijnen.

Snel ademen kan herinneringen en emoties losmaken. Zonder opgeleide begeleiding, screening, voorbereiding en nazorg kan dat leiden tot paniek of hertraumatisering, waarschuwt het Institute for Holotropics (Institute for Holotropics, 2026). Heb je PTSS of een trauma, doe het dan alleen in overleg met je behandelaar en lees breathwork en trauma.